środa, 25 listopad 2015 11:47

Elearning w Edukacji, …ale o co chodzi? (część 3, moja narzędziownia plus wprawka o metodyce)

Elearning w Edukacji, …ale o co chodzi?
Elearning w Edukacji, …ale o co chodzi?
Agnieszka Halama

Pewnie każdy z nas ma trochę inne rozumienie tytułowego e-learningu w edukacji. Dla części z nas e-learning jest synonimem platformy e-learningowej.

Czy jesteśmy w mniejszości?

Są tacy, którym e-learning kojarzy się z innymi narzędziami i uważają, że platforma e-learningowa klasy LMS czy LMCS jest już passe. Nie moją rolą jest oceniać i rozstrzygać, które z tych rozwiązań jest skuteczniejsze z punktu widzenia realizacji celów edukacyjnych!
Spróbuję wam zaprezentować moje rozumienie edukacyjnego e-learningu.

Dla jasności wywodu przyjmiemy pewne założenia, punkty wyjścia dla dalszych rozważań. Będzie łatwiej?!

Po pierwsze.

Edukację pojmuję bardzo szeroko. Uważam, że szkoła jest tylko jedną z planet edukacyjnego wszechświata, wprawdzie nadal kluczową w naszym systemie, ale nie jedyną. Ważną rolę pełnią także inne instytucje czy organizacje.
Przykład? Proszę bardzo!
E-zasoby udostępniane przez Fundację Dzieci Niczyje w zakresie bezpieczeństwa w sieci to klasyka i każdy kto zajmował się tym zagadnieniem musiał czerpać z nich garściami. Nie są to jednak „produkty” instytucji rządowej czy szkoły, ale dowód znakomitej pracy NGOsów w sferze edukacji. Takich przykładów mamy setki!

Po drugie.

Zastosowanie e-learningu w szkole jest ograniczone przepisami prawa. Nauczanie na odległość możemy wykorzystywać jako metodę wspomagającą proces nauczania - uczenia się, stanowi bowiem jedną z wielu metod aktywizujących bazujących na zasobach i narzędziach internetowych. Wyjątkiem są kwalifikacyjne kursy zawodowe (KKZ), ale to raczej nisza.

Po trzecie.

Zdecydowanie popularniejsze w szkole i szerzej w edukacji są narzędzia TIKtakowe. Łatwiejsze do ogarnięcia przez nauczyciela i bardziej uniwersalne z punktu widzenia szkolnych etapów kształcenia np. możliwe do zastosowania już w szkole podstawowej.

Po czwarte.

Skupię się przede wszystkim na wykorzystywanych narzędziach, chociaż nie zapominam o aspektach metodycznych.
Oczywiście pamiętamy, że najważniejsze są cele edukacyjne! Narzędzia i metody to tylko tło naszych edukacyjnych poczynań.

Jestem zwolennikiem „składankowego” e-learningu zarówno na poziomie narzędzi, jak i zastosowanych metod pracy.

Pewnie jest to pojęcie w dużym stopniu tożsame z pojęciem blended learningu, ale…
Nie wchodząc w zawiłości teoretyczne i spory metodologiczne, zilustruję swoją „wizję” konkretnymi przykładami działań. „Składankowy” e-learning zwizualizuję przede wszystkim działaniami prowadzonymi przez Fundację Marchewkowe Pole plus innymi projektami, z którymi jestem bezpośrednio związany.

1. Platforma e-larningowa zbudowana na skrypcie Moodle klasy LMS (Szkoła Moodle http://szkolamoodle.pl (platforma Fundacji), Szkolenia Online http://szkolenia.ecdn.pl (platforma Centrum Doskonalenia Nauczycieli w Pile)

Platformy e-learningowe są nadal najpopularniejszym narzędziem e-learningowym i mają swoje wielkie atuty.
NARZĘDZIE „ZAMKNIĘTE” i BEZPIECZNE
Specyfiką prowadzenia procesu edukacyjnego na platformie e-larningowej jest udostępnienie przestrzeni (e-zasobów) tylko konkretnym (zarejestrowanym) użytkownikom. Mamy jednocześnie narzędzia do swobodnego nadawania uprawnień i przypisywania do określonych e-zasobów. Proces rejestracji kontroluje administrator. Nie ma przypadkowych użytkowników, nie ma przypadkowych treści. Istnieje co prawda możliwość udostępniania kursów gościom, ale osobiście bardzo rzadko z tego korzystam.
W procesie edukacyjnym kluczowe jest bezpieczeństwo danych. Udostępnianie danych osobowych jest jednoznacznie uregulowane przepisami prawa, a odsyłanie uczniów przez nauczycieli do skryptów (narzędzi) zewnętrznych, przede wszystkim komercyjnych, wymagających podania danych jest delikatnie mówiąc mało roztropne.
Bezsprzecznym atutem platformy e-learningowej jest moc narzędzi (składowych i aktywności): pliki tekstowe, videocasty, audiocasty, ebooki, rozbudowany komponent sprawdzający wiedzę i umiejętności, kwestionariusze ewaluacyjne, praca grupowa, narzędzia komunikacyjne - forum, czat i inne „cuda na kiju”.
Takich atutów zebranych w jednym miejscu nie oferuje żadne inne znane mi narzędzie. Dodając do tego ogromną społeczność Moodle w Polsce i dużą ilość materiałów, także w zakresie wsparcia technicznego, robi się pięknie!
Na upartego można na bazie Moodle zrobić portal społecznościowy, wykorzystując dedykowany format kursu.
Tylko po co to robić?
Moodle spełnia u mnie przede wszystkim funkcję repozytorium e-zasobów. Narzędzia komunikacyjne wykorzystuję w niewielkim stopniu. Chyba jest to tendencja powszechna i wynika z wykorzystywania do komunikacji innych narzędzi.
Na koniec tego wątku może warto odczarować ową słynną frazę „zamknięty Moodle”. To magiczne zamknięcie Moodle przypomina mi zamknięcie podobno super otwartego niebieskiego portalu dobrze znanego nam wszystkim. Jak się nie zarejestrujesz, to nie poznasz „niebieskiego świata” od Facebooka. Z drugiej strony czy portal YouTube jest „otwarty”?

2. Portale tematyczne oparte na skrypcie CMS Joomla

Zdając sobie sprawę z trudności w ogarnięciu tak mega rozbudowanego narzędzia jak platforma e-learningowa, wykorzystuję w swoim „składankowym” e-learningu także strony internetowe.
Trzy portale podam jako przykłady:

E-learning w Edukacji http://elearningwedukacji.pl - portal o edukacyjnym e-learningu.
Portal jest częścią projektu E-learning w Edukacji Fundacji Marchewkowe Pole, Powiatowego Centrum Edukacji w Pile i Centrum Doskonalenia Nauczycieli w Pile.

Plantacja E-learningu http://plantacjaelearningu.pl - e-zasoby do kształcenia zawodowego.
Na portalu udostępniane są e-zasoby, które zostały stworzone w ramach projektu „Model systemu wdrażania i upowszechniania kształcenia na odległość w uczeniu się przez całe życie” realizowanego przez Krajowy Ośrodek Wspierania Edukacji Zawodowej i Ustawicznej.

Republika Edukacji http://republikaedukacji.pl - projekt edukacyjny, którego celem jest tworzenie płaszczyzny otwartego dialogu na temat kierunków rozwoju edukacji XXI wieku oraz upowszechnienie w środowisku edukacyjnym alternatywnych rozwiązań organizacyjnych, metodycznych i technologicznych. Republika Edukacji jest wspólnym przedsięwzięciem Fundacji Marchewkowe Pole i Centrum Doskonalenia Nauczycieli w Pile.
Ten przestarzały dla niektórych sposób podania na tacy e-zasobów jest moim zdaniem ciągle ważny.
Dodatkowo portal Republika Edukacji ma zaimplementowany komponent społecznościowy (jest to jednak raczej bonus, dodatek). Wykorzystywane są także kanał Wykłady i prelekcje na WikiVid i Biblioteka Republiki (ebooki) osadzona na blogowym generatorze od Google (to widać, chociaż technologia jest odrobinę bardziej zaawansowana). Dwa ostatnie dodatkowe klimaty ogarnął Szymon Konkol.

3. Social media i powiązania

Podobno to obecnie najważniejsze ogniwo w e-systemie. Podobno ;) Z punktu widzenia ucznia trudno z tym polemizować. Z punktu widzenia nauczyciela jest to stwierdzenie sformułowane na wyrost, przesadnie optymistycznie. Nie pamiętam danych statystycznych, ale wystarczy, że rozejrzycie się w swoim pokoju nauczycielskim i wszystko stanie się jasne!
Osobiście traktuję social media jako doskonałe narzędzie marketingowe plus skuteczne narzędzie szybkiej i skutecznej komunikacji.
Szczególnie istotny wydaje się z punktu widzenia edukacyjnego e-learningu element komunikacyjny.
Zerkając na otoczenie sieciowe Fundacji, najważniejsza jest strona internetowa z blogiem Sok marchwiowy. Blogosfera to oddzielne, bardzo ciekawe zjawisko dosyć luźno związane z e-learningiem. Dalej mamy Facebooka (fanpage), Twitter, YouTube (kanał na portalu) i Flickr (zdjęcia). Wszystkie wymienione narzędzia to media społecznościowe. Postaram się wkrótce szerzej napisać o otoczeniu sieciowym instytucji edukacyjnej.
Jako ciekawostkę dodam, że Fundacja prowadzi swój portal społecznościowy stworzony w ramach projektu Plantacja Aktywności. Portal pracuje na bazie skryptu Elgg i jest dedykowany dzieciakom ze szkół podstawowych z terenu gminy Trzcianka.

4. Multibooki

To kolejny istotny element edukacyjnego e-learningu w wersji „składankowej”. Świadomie nie używam pojęcia e-podręczniki rezerwując go dla e-zasobów zatwierdzonych przez instytucje rządowe typu MEN. Nasze multibooki będą zawierały treść, grafiki, animacje, pliki audio i video. Pierwsze 7 szt. powstanie w ramach projektu Pomarańczowa Sieć Bezpieczeństwa. Multibooki będą udostępniane na otwartej licencji. Dla jasności dodam, że narzędzie do ich tworzenia jest komercyjne.

5. Webinary (konferencje online)

Moja nowa zajawka!
To zdecydowanie e-learningowe narzędzie mające niepowtarzalne walory, których nie znajdziemy wykorzystując platformę Moodle czy portale tematyczne. Atutem webinaru jest możliwość jego nagrania i udostępniania w formie videocastów.
Videocasty będą po montażu stawały się elementami kursów stworzonych na platformie e-learningowej plus zostaną osadzone na opisanych już portalach tematycznych.
Pierwsze webinary odbędą się już w grudniu w ramach projektu Pomarańczowa Sieć Bezpieczeństwa. W tym celu będę wykorzystywał narzędzie ClickMeeting. Cały projekt oparty jest o metodę webquest i metodę graphic recording.

Oczywistością jest mobilny charakter wszystkich wykorzystywanych w „składankowym” e-learningu narzędzi. Warto dodać, że większość z zastosowanych narzędzi (Moodle, Joomla, Elgg) to rozwiązania open source, a e-zasoby udostępniamy w Fundacji zawsze na otwartej licencji!

Podsumowanie

Zerkam i widzę, że trochę się tego zebrało. Platforma e-learningowa, tematyczne portale edukacyjne, social media, multibooki…
…dwa nowe kursy (repozytoria e-zasobów) na platformie Szkoła Moodle:
1. Akty prawne związane z niepełnosprawnością.
2. Osoba niepełnosprawna oczami zawodowca, specjalisty i komunikacji alternatywnej.
Lada moment ruszy kolejny kurs Bezpieczeństwo w sieci dla uczniów, nauczycieli i rodziców.

Mój edukacyjny e-learning przybrał formę „składanki”. Wybieram to, co jest najefektywniejsze w narzędziach, dodając do tego e-learningową metodykę. Złośliwi mogą powiedzieć, że instrumentalnie podchodzę do narzędzi i metod. Przyznaję im rację!
Lubię i stosuję Moodle, lubię i stosuję inne narzędzia! Korzystam z różnych metod. Nastawiony jestem zawsze na realizację edukacyjnego celu, a ten wymaga umiejętności poskładania tego co najlepsze z narzędziowni i metodyki.

Artykuły powiązane